Iran – nowy czek irański

8 września 2025 r. Bank Centralny Islamskiej Republiki Iranu (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ايران, CBI) poinformował o wprowadzeniu do obiegu nowego czeku irańskiego

Czek irański (ایران‌ چک‌های در جریان, Iran Cheque) – czek gotówkowy, pełniący rolę awaryjnej/zastępczej waluty, denominowany w rialach irańskich, o stałych i wysokich nominałach – 500 000, 1 000 000 i 2 000 000 riali.

Obecnie banknotem o najwyższym nominale będącym w obiegu, jako prawny środek płatniczy, jest emitowany przez bank centralny banknot 100 000 riali irańskich.

Bank centralny Iranu pozwalał dużym bankom państwowym drukować własne banknoty znane jako „czeki gotówkowe”. Były to czeki na okaziciela o stałych kwotach, drukowane w formie oficjalnych banknotów, ważne przez rok. Dostępne były dwa rodzaje czeków. Jeden, znany jako „czek irański”, mógł być zrealizowany w dowolnej instytucji finansowej. Drugi rodzaj czeku, o nominale 200 000, 500 000, 1 000 000, 2 000 000 i 5 000 000 riali tylko w instytucjach bankowych. W 2008 r. CBI cofnęło ten przywilej bankom i obecnie wydaje własne czeki irańskie, które są ważne bezterminowo. Wprowadzenie czeków było konsekwencją inflacji, która spowodowała niedobór wysokich nominałów do rozliczeń i niechęci banku centralnego do emisji wyższych nominałów riala irańskiego.

W 2019 r. Iran zapowiedział reformę walutową, polegającej na denominacji (10 000:1) oraz zmianie nazwy waluty z riala irańskiego na tomana. W 2025 r. pierwotny plan zmiany nazwy waluty został (prawdopodobnie) zarzucony.

Seria: trzecia
Nominał: 500 000 riali – 50 riali (tomanów)
Wymiary: 156 x 71 mm
Podłoże: papierowe (bawełniane)
Dominujący kolor: czerwienie
Druk: سازمان تولید اسکناس و مسکوک / Security Printing and Minting Organization, SPMO – Organizacja Produkcji Banknotów i Monet
Data emisji: 18 sierpnia 2025 – 1404/05/28 AP

Wizerunki czeków emitowanych przez irańskie banki na stronie banknote.ws
Wizerunki riala irańskiego i czeków irańskich na stronie banknote.ws
Wizerunki i opis riala irańskiego oraz czeków irańskich na stronie banku centralnego

Przód:
– w lewym górnym rogu nominał liczbowy: ۵٠٠٠٠٠ (500000). Pierwsze dwie cyfry wyraźnie większe i wyeksponowane
– nad liczbą nominał słowny i nazwa jednostki: پانصد هزار ریال (pięćset tysięcy riali)
– na prawo nazwa banku: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (Bank Centralny Islamskiej Republiki Iranu)
– poniżej napis: ایران چک (czek irański)
– w lewej części pasek zabezpieczający, okienkowy, zmieniający kolor ze złotego na zielony. Na pasku napis: I.R.IRAN (akronim od Islamic Republic of Iran) oraz kontur państwa
– w prawym górnym rogu numer seryjny zapisany cyframi arabskimi, rozdzielonymi ukośnikiem „/”
– w prawym dolnym rogu nominał liczbowy: 50
– z lewej strony na dole numer seryjny, cyfry rozdzielone kreską i dwukropkiem „|:”
– w lewej części znak wodny w postaci wizerunku ptaka i nominału „50”
– na polu znaku wodnego, na dole nad serią, stanowisko i faksymile prezesa banku centralnego
– po prawej stronie element recto-verso w postali liczby „50”
– na dole z prawej i lewej strony prostokąty z mikrotekstem „IRAN CHEQUE” (czek irański)
– na pierwszym planie Mauzoleum Imama Rezy w mieście Meszhed. Pod wizerunkiem mikrotekst
– w tle ozdobna ornamentyka

Tył:
– z lewej strony u góry nazwa banku centralnego: CENTRAL BANK OF / THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN
– pod nazwą banku napis: IRAN CHEQUE
– poniżej element recto-verso
– w prawym górnym rogu nominał liczbowy: 500000, z wyraźnie wyeksponowanymi cyframi „50”
– poniżej nominał słowny i nazwa jednostki: FIVE HUNDRED RIALS
– w prawym dolnym rogu nominał liczbowy: 50
– motyw przedstawiający wulkan Demawend (5610 m n.p.m.) – wulkan drzemiący w górach Elburs, najwyższy szczyt Iranu
– w tle ozdobna ornamentyka

Elementy widoczne w świetle UV. W papierze zatopione włókna fluorescencyjne. Na tylnej stronie druk 3D (Medallion). Napisy w języku perskim i angielskim

Warunki użycia informacji i materiałów

Źródło: CBI