Szwajcaria – zwycięzca konkursu na projekt nowej serii banknotów
Szwajcarski Bank Narodowy (Schweizerische Nationalbank (SNB) / Banque Nationale Suisse (BNS) / Banca Nazionale Svizzera (BNS) / Banca Naziunala Svizra (BNS)) ogłosił zwycięzcę konkursu na projekt nowej serii banknotów
frank szwajcarski – Schweizer Franken, franc suisse, franco svizzero, franc svizzer
Symbol, skrót waluty: Fr.; fr.
Kod ISO 4217: CHF
Podjednostka – 1/100: Rappen (Rp.), centime (c.), centesimo (ct.), rap (rp.)
Dowiedz się więcej o:
skrótach, symbolach walut
kodzie ISO
przewodnik po współczesnych nazwach walut
Nazwy waluty w kolejności: niemiecki, francuski, włoski, romansz
30 października 2024 r. SBN zapowiedział rozpoczęcie prac nad nową, dziesiątą serią franka szwajcarskiego. Tematem przewodnim serii jest „Szwajcaria i jej wysokości”, który zaprezentuje unikalną topografię kraju – od Jury i Wyżyny Szwajcarskiej po Alpy – przedstawiając Szwajcarię od jej najgłębszych dolin po najwyższe szczyty. Nowa seria ma na celu odzwierciedlenie różnorodności życia na różnych wysokościach.
13 sierpnia 2025 r. Szwajcarski Bank Narodowy opublikował dwanaście projektów, wyłonionych w zakończonym w lipcu 2025 r. konkursie. Od 13 sierpnia do 7 września 2025 r. dostępna była ankieta, w której uczestnicy ocenili koncepcyjne projekty.
6 października 2025 r. SBN poinformował o nominowaniu sześciu finalistów, autorów koncepcji B, G, H, J, K i L, którzy przejdą do finałowego etapu konkursu oraz przedstawią ostateczne propozycje swoich projektów. Decyzja została podjęta w oparciu o wyniki ankiety publicznej i oceny przeprowadzonej przez radę doradczą złożoną z ekspertów zewnętrznych. W ankiecie wzięło udział ponad 100 000 osób.
Ostatni etap konkursu obejmował ocenę potencjalnej współpracy z projektantami oraz aspektów komercyjnych przedsięwzięcia. Zwycięzcę konkursu projektowego ogłoszono 4 marca 2026 r. Nowe banknoty opracuje firma Emphase Ltd.
Ostateczny wzór banknotów może znacznie różnić się od tych zgłoszonych podczas konkursu. Zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym SNB, Rada Banku jest odpowiedzialna za podejmowanie decyzji w sprawie projektu banknotów. SNB spodziewa się, że nowe banknoty zostaną wyemitowane najwcześniej na początku lat 30. XXI wieku.
Szczegółowe informacje i opisy projektów na stronie banku centralnego.
Koncepcja J. Dialog – Wieloaspektowe spojrzenie na różnorodne siedliska
autor: Emphase Sàrl
wykonawca: Emphase Ltd
Krajobrazy na różnych wysokościach kształtują przestrzenny charakter Szwajcarii. Na przedzie banknotów przedstawiono rodzimą roślinność w skali naturalnej – zaproszenie do bardziej świadomego spojrzenia na to, co znane – czy to na przystanku autobusowym, w porze lunchu, czy podczas wędrówki. Na tylnej stronie perspektywa się rozszerza. Fragmentaryczne kompozycje nawiązują do osiągnięć cywilizacyjnych definiujących tożsamość.
Ponadto bogactwo wielowarstwowych informacji czyni ten koncept nowej serii banknotów prawdziwym narzędziem do eksploracji kraju. Rodzimy owad pojawia się w rejestrze przezroczystym. W znaku wodnym widnieją prehistoryczne zwierzęta odkryte w Szwajcarii, a pasek zabezpieczający prezentuje warstwy geologiczne – oba symbole głębokich struktur skalnych leżących pod szwajcarskim gruntem.
Wszystkie nominały są ze sobą wizualnie powiązane i tworzą swego rodzaju przekrój Szwajcarii i jej licznych wymiarów. Elementy wysokościowe wchodzą ze sobą w interakcję, rośliny przelewają się z jednego nominału na drugi, środki transportu łączą miejsca – symbol: wszystko jest ze sobą powiązane.
Dialog między człowiekiem a przyrodą, ukazany tu z wielu perspektyw, jest sednem tego konceptu.
Niziny (10):
Rozłożysta babka szerokolistna – pożywienie dla owadów i symbol miejskiej bioróżnorodności – rośnie niezauważona tam, gdzie przechodzą ludzie. Także w obszarach metropolitalnych: pociąg, symbol mobilności i interakcji między regionami i językami, ośrodek badawczy CERN oraz wzmocniona konstrukcja z betonu zwana Schaulager, symbolizująca ochronę i komunikację.
Wyżyna Środkowa (20):
Białkowa groch uprawiana jest zarówno w szwajcarskich ogródkach warzywnych, jak i w miejskich skrzyniach warzywnych. Żywa tradycja spływów po rzece Aare, NEST jako środowisko testowe dla przyszłych technologii budowlanych i energetycznych, a także dla mieszkalnictwa miejskiego i wiejskiego, odzwierciedlają ludzkie wysiłki w adaptacji do świata przyrody.
Jura (50):
W skali naturalnej na przodzie banknotu znajduje się jedynie fragment zwykłego buka – symbolu stabilności. Na tylnej stronie drzewo liściaste rozpościera swoje gałęzie w pełnej okazałości, otoczone murem z kamienia łupanego, stacją pomiarową La Dôle oraz regionalną architekturą, która odzwierciedla tradycyjne rzemiosło zegarmistrzów. Tradycja i nowoczesność wchodzą w dialog.
Przedgórze Alp (100):
Żółta wiechlina – trawa pastewna i siano dla zwierząt – rośnie w kwitnących łąkach. Krajobraz charakteryzuje rolnictwo alpejskie i turystyka: alpejska serownia z dachówką, szlaki turystyczne, kolejka linowa.
Alpy (200):
Gęste krzewy borówki zapewniają schronienie i pożywienie dla małych ssaków oraz chronią glebę przed erozją. Kultura zbierania dzikich roślin jest także częścią niematerialnego dziedzictwa kulturowego Szwajcarii. Glacier Express i zapora świadczą o technologii w przyrodzie.
Wysokie Alpy (1000):
Niewiele roślin kwitnących rośnie tak wysoko jak jaskier lodowcowy. Ludzie również przejawiają ducha pionierskiego: badania w Obserwatorium Sphinx na Jungfraujoch, wspinaczka wysokogórska w ekstremalnych rejonach, budowanie w sposób zrównoważony w trudnym środowisku przy Hütte Monte Rosa.
Warunki użycia informacji i materiałów
Źródło: SNB