Iran – nowy czek irański

12 września 2022 r. Bank Centralny Islamskiej Republiki Iranu (بانک مرکزی ایران CBI) wprowadził do obiegu nowy czek irański

rial irański – ریال ایران 
Symbol, skrót waluty: ﷼
Kod ISO 4217: IRR
Podjednostka – 1/100: dinar

Czek irański (ایران‌ چک‌های در جریان, Iran Cheque) – czek gotówkowy, pełniący rolę awaryjnej waluty, denominowany w rialach irańskich, o stałych i wysokich nominałach – 500 000 i 1 000 000 riali irańskich. Obecnie banknotem o najwyższym nominale będącym w obiegu, jako prawny środek płatniczy, jest emitowany przez bank centralny banknot 100 000 riali irańskich.

Bank centralny Iranu pozwalał dużym bankom państwowym drukować własne banknoty znane jako „czeki gotówkowe”. Były to czeki na okaziciela o stałych kwotach, drukowane w formie oficjalnych banknotów, ważne przez rok. Dostępne były dwa rodzaje czeków. Jeden, znany jako „czek irański”, może być zrealizowany w dowolnej instytucji finansowej. Drugi czek, o nominale 200 000, 500 000, 1 000 000, 2 000 000 i 5 000 000 tylko w instytucjach bankowych. W 2008 r. CBI cofnęło ten przywilej bankom i obecnie wydaje własne czeki irańskie o nominałach 500 000 i 1 000 000 riali irańskich.

Wprowadzenie czeków było konsekwencją inflacji, która spowodowała niedobór wysokich nominałów do rozliczeń i niechęci banku centralnego do emisji wyższych nominałów riala irańskiego.

W 2019 r. Iran zapowiedział reformę walutową, polegającej na denominacji (10000:1) oraz zmianie nazwy waluty z riala irańskiego na tomana. 7 lutego 2021 r. do obiegu zostały wprowadzone nowe banknoty oraz czeki o podwójnym nominale – w rialach irańskich (z fantomowymi cyframi) i w przyszłych tomanach. Także w lutym zaprezentowane zostały wizerunki kolejnych nominałów przewidzianych do emisji. Jeden z nich – 50 000 riali irańskich równym 5 przyszłym tomanom – trafił do obiegu 6 marca 2021 r. W lipcu 2022 r. wprowadzone kolejne nominały – 10 000 i 20 000 riali irańskich, przyszłych 1 i 2 tomanów. Banknoty riala irańskiego i czeków irańskich emitowanych od 2019 r są emisjami przejściowymi. Prawdopodobnie proces wymiany zostanie zakończony w ciągu dwóch, do pięciu lat. Na chwilę obecną brak konkretnej daty.

Obecne w obiegu znajdują się przejściowe nominały:
banknot 10 000 riali irańskich = 1 toman
banknot 20 ooo riali irańskich = 2 tomany
banknot 50 000 riali irańskich = 5 tomanów
banknot 100 000 riali irańskich = 10 tomanów
czek irański o nominale 500 000 riali irańskich = 50 tomanów
czek irański o nominale 1 000 000 riali irańskich = 100 tomanów

Wizerunki czeków emitowanych przez irańskie banki na stronie banknote.ws
Wizerunki riala irańskiego i czeków irańskich na stronie banknote.ws
Wizerunki i opis riala irańskiego oraz czeków irańskich na stronie banku centralnego

Nominał: 1 000 000 riali irańskich – 100 toman
Wymiary: 156 x 71 mm
Podłoże: papierowe (bawełniane)
Dominujący kolor: niebieski
Druk: Security Paper Mill (TAKAB)
Data emisji: 12 września 2022 – 1401/6/21 AP

Przód: Na górze po lewej stronie nominał liczbowy i słowny w języku perskim: „milion riali” / „۱۰۰۰۰۰۰”, z wyraźnym ۱۰۰ (100) i mniej wyraźnymi (fantomowymi) czterema zerami (۰۰۰۰); Okienkowa nić zabezpieczająca zmieniająca kolor ze złotego na zielony, z mapą Iranu i akronimem nazwy państwa: I.R.IRAN; Nazwa banku centralnego w języku perskim: بانک مرکزی ایران; Poniżej „czek irański” w języku perskim: ایران چک; Po prawej stronie czerwony numer seryjny zapisany cyframi arabskimi. Drugi numer seryjny, zapisany cyframi zachodnimi w kolorze niebieskim, na dole po lewej stronie. Numery seryjne drukowane są farbą fluorescencyjną, która w świetle UV zmienia kolor na złoty i jasnoniebieski; Po lewej stronie nici zabezpieczającej element recto-verso: 100; Poniżej podpisy; Po prawej stronie, na dole, nominał: 100; Obok nominału i przy lewej krawędzi, paski z powtarzającym się mikrodrukiem: IRANCHEQUE; Znak wodny, po lewej stronie – element architektoniczny sanktuarium i nominał „100”; Grafika główna przedstawia wizerunek sanktuarium Fatima Masumeh w Kom

Tył: Nazwa banku centralnego w języku angielskim: CENTRAL BANK OF / THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN; Poniżej czerwony napis: IRAN CHEQUE; Po prawej stronie nominał liczbowy: 1000000, pod nim słowny w kolorze czerwonym: ONE MILLION RIALS; Po prawej stronie głównej grafiki element recto-verso; Na dole po prawej stronie nominał wydrukowany magnetyczną farba zmienną optycznie (OVI), z efektem zmiany koloru (SPARK) od złotego do zielonego: 100; Pod grafiką nota informacyjna w języku perskim: kwota tego czeku może zostać wypłacona po roku od daty wystawienia tylko w wybranych oddziałach banków; Po prawej stronie grafiki tekst w języku perskim: ?; Obok nazwy banku, w pionie, opalizujący nadruk z nominałem: 100 i logiem banku; Grafika główna przestawia zakład przetwórczy pola gazowego South Pars, z podpisem po lewej stronie: میدان گازی پارس جنوبی (POLE GAZOWE SOUTH PARS)

Po obu stronach mikroteksty, elementy widoczne w świetle UV. W papierze zatopione włókna fluorescencyjne. Na tylnej stronie druk 3D – Medallion

Niektóre programy zabezpieczające i przeglądarki (np. Microsoft Defender SmartScreen w przeglądarce Edge) wyświetlają komunikat o niebezpiecznej zawartości

Dozwolone użycie informacji i materiałów pod warunkiem wskazania wpisu lub news.notafilia.pl

Źródło: CBI