550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika

Aktualizacja: 30 stycznia 2023

Rok 2023 został ogłoszony Rokiem Mikołaja Kopernika. Z tej okazji Narodowy Bank Polski wyemituje monetę i banknot kolekcjonerski, Poczta Polska zestaw filatelistyczny, a Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu udostępni zwiedzającym wystawy tematyczne. W kraju odbędą się liczne wydarzenia, w tym Światowy Kongres Kopernikański.

Portret Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu.
Fot. Wikipedia

Podobne wydarzenie miało miejsce w przeszłości. W 1973 roku UNESCO ustanowiło międzynarodowy Rok Kopernikański dla uczczenia 500. rocznicy urodzin Geniusza z Torunia. Przygotowania obchodów w Polsce rozpoczęły się w 1971 roku. Ministerstwo Łączności zaplanowało emisje znaczków, bloków, kartek pocztowych i kopert nawiązujących do życia i działalności astronoma. 28 grudnia 1972 roku wprowadzono do obiegu dwa znaczki pocztowe emisji: „Mikołaj Kopernik”. Opracowanie szkiców i projektów tych znaczków zlecono w sierpniu 1972 roku artyście plastykowi Andrzejowi Heidrichowi. Znaczki emisji: „Mikołaj Kopernik” wydrukowano w drukarni Staatliche Wertpapierdruckerei w Lipsku (Niemiecka Republika Demokratyczna), a nie w Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie, obecnej PWPW S. A.. Zamówiono po 6 mln znaczków każdego nominału w rolkach po 1 000 sztuk, co piąty znaczek paska miał na odwrocie wydrukowany numer bieżący. Koszt produkcji rolki wyniósł 30 zł.

Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu przygotowało na powyższy temat Wystawę Jednego Eksponatu, która rozpoczyna muzealne świętowanie 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika

Drugą wystawą przygotowaną przez Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim, będzie wystawa zatytułowana „Mikołaj Kopernik – astronom i ekonomista”. Na wystawie będą prezentowane walory filatelistyczne, banknoty i numizmaty przedstawiające postać wybitnego naukowca, jego życiorys i dokonania nie tylko w sferze astronomii, ale również ekonomii. Druga część wystawy poświęcona budowie wszechświata, zjawiskom astronomicznych i historii podboju kosmosu przez człowieka, ilustrowana będzie walorami filatelistycznymi państw zrzeszonych w Światowym Związku Pocztowym (Uniwersal Postal Union). Znaczki pocztowe pochodzące m.in. z Gruzji, Słowenii, Maroka, Mongolii, Gwinei Równikowej, Iranu, Japonii, Chin, Australii, Angoli, Izraela, Stanów Zjednoczonych i wielu innych państw zilustrują piękno kosmosu i zjawisk w nim zachodzących i przybliżą historię badań kosmosu przez człowieka. Dodatkowo zostanie wydany katalog wystawowy.

Wernisaż wystawy zaplanowano na 8 marca 2023 r. w siedzibie Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu przy ul. Zygmunta Krasińskiego 1. Oficjalny komunikat na stronie Muzeum zostanie opublikowany w późniejszym terminie.

Został również ogłoszony konkurs plastyczny. Zwycięski projekt zostanie prawdopodobnie uwieczniony na okolicznościowej emisji regionalnej. Prawdopodobnie powstanie też okolicznościowy datownik. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone 8 marca podczas inauguracji wystawy w MPIT


Mikołaj Kopernik, łac. Nicolaus Copernicus, niem. Nikolaus Kopernikus, przyszedł na świat 19 lutego 1473 w Toruniu, zmarł przed 21 maja 1543 we Fromborku.

Był synem kupca krakowskiego (także) Mikołaja, który w ramach prowadzonego handlu przeniósł się z Krakowa do Torunia. Natomiast matka, Barbara, pochodziła z rodziny Watzenrode, związanej z Toruniem od dłuższego czasu. Niemcy i Polacy toczyli spór o narodowość uczonego, głównie w okresie międzywojennym. Przypisywanie narodowości w dzisiejszym znaczeniu jest pozbawione sensu. Mikołaj Kopernik urodził się i wychował w Prusach Królewskich, półautonomicznym i wielojęzycznym regionie Królestwa Polskiego. Rodzice byli niemieckojęzyczni i dorastał z niemieckim jako językiem ojczystym. Na Uniwersytecie Bolońskim, wstąpił do German Nation, organizacji dla niemieckojęzycznych studentów wszystkich narodowości (Niemcy nie były państwem narodowym aż do 1871 roku. Krok ten podyktowany był prawdopodobnie przywilejami jakie zyskiwali studenci).

Jego rodzina stanęła przeciwko zakonowi krzyżackiemu i aktywnie wspierała miasto Toruń w czasie wojny trzynastoletniej. Ojciec Kopernika pożyczył pieniądze królowi Polski Kazimierzowi IV Jagiellończykowi na sfinansowanie wojny z Krzyżakami. Kopernik mówił po łacinie, niemiecku i polsku z równą płynnością; mówił także po grecku i włosku oraz miał pewną znajomość hebrajskiego. Ogromna większość zachowanych pism Kopernika jest w języku łacińskim, języku ówczesnego europejskiego środowiska akademickiego. Z tego powodu polskojęzyczne teksty prawdopodobnie się nie zachowały lub w ogóle nie powstały.

Czesław Miłosz opisuje spory o narodowość Kopernika jako „absurdalną” projekcję nowoczesnego rozumienia narodowości na ludzi renesansu, którzy identyfikowali się raczej ze swoimi ojczystymi terytoriami niż z narodem (przypis). Podobnie historyk Norman Davies pisze (przypis), że Kopernik, jak to było powszechne w jego epoce, był „w dużej mierze obojętny” na narodowość, będąc lokalnym patriotą, który uważał się za „Prusaka”. Miłosz i Davies piszą także, że Kopernik miał niemieckojęzyczne pochodzenie kulturowe, podczas gdy jego językiem roboczym była łacina. Davies konkluduje, że „biorąc wszystko [co wiemy] pod uwagę, istnieje dobry powód, by uważać go zarówno za Niemca, jak i za Polaka. Jednak, w dzisiejszym nacjonalistycznym rozumieniu, nie był ani jednym, ani drugim”.

Studia rozpoczął w Krakowie na wydziale sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej (od 1491 do 1495 roku). W latach 1496-1503 kontynuował studia na uczelniach włoskich, w Bolonii (prawo), Padwie (medycyna) i Ferrarze (prawo), przebywał także w Rzymie. Kopernik określany jest mianem polihistora – zajmował się wieloma dziedzinami nauki i parał różnymi zajęciami: prawnik, urzędnik, dyplomata, lekarz i niższy duchowny katolicki, doktor prawa kanonicznego, zajmujący się również astronomią i astrologią, matematyką, ekonomią, strategią wojskową, kartografią i filologią. Bywa też nazywany fizykiem i filozofem.

Kopernik znany jest głównie jako astronom – twórca heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego i prawdopodobnie pierwszy heliocentryk w Europie od czasów starożytnej Grecji. Autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) przedstawiającego szczegółowo jego wizję Wszechświata. Prace Kopernika – inaczej niż wcześniejsze koncepcje Arystarcha z Samos – dokonały przełomu i wywołały jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim. Z tego powodu heliocentryzm bywa nazywany kopernikanizmem, a kosmologiczno-filozoficzny postulat odrzucenia wszelkiego geocentryzmu i antropocentryzmu – zasadą kopernikańską. Odkrycie heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego przyczyniło się do odrzucenia błędnej fizyki Arystotelesa i zastąpieniu jej mechaniką klasyczną oraz teorią grawitacji Newtona. Potwierdzenie heliocentryzmu było też tryumfem astronomii teleskopowej zapoczątkowanej przez Galileusza w XVII w. Astronomiczne dzieło Kopernika otworzyło drogę do powstania nowożytnej metody naukowej.

Prace Kopernika miały także wpływ na ekonomię dzięki sformułowaniu twierdzenia o ilościowej teorii pieniądza i prawa Kopernika-Greshama. W geometrii płaskiej rozpowszechnił twierdzenie nazywane jego imieniem, choć nie jest jego pierwszym autorem. Kopernik stworzył mapy Warmii i innych terenów Prus. Przetłumaczył bizantyjskiego pisarza Teofilakta Symokatty na język łaciński, napisał także w tym języku poemat religijny Septem Sidera (Siedem Gwiazd).

Kopernik pełnił też wiele funkcji administracyjnych i sprawował liczne urzędy. Wybitnego toruńczyka uwieczniło nie tylko kilka wspomnianych terminów naukowych od jego nazwiska. Został też patronem dziesiątek szkół, kilkunastu instytucji badawczych i oświatowych oraz kilku nagród i czasopisma naukowego. Użyczył też nazwy lokalizacjom na Ziemi i w Kosmosie, taksonowi botanicznemu, pierwiastkowi chemicznemu Cn, statkom wodnym i samolotowi. Jego wizerunek uwieczniają liczne obrazy, pomniki. Jest też bohaterem opowiadań, powieści, filmów fabularnych, seriali i kompozycji muzycznych. Kopernik i jego twórczość stały się tematem całej dziedziny badawczej zwanej kopernikologią.

Rekonstrukcja na podstawie odnalezionych szczątków.
Fot. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji

Tematyka związana z Kopernikiem pojawiła się na wielu znaczkach pocztowych, monetach, banknotach oraz wszelkiego rodzaju numizmatach i pamiątkach. Znalazło się nich przedstawienie samego Kopernika oraz odniesień z nim związanych. Ze względu na obszerność materiału zostały przedstawione wybrane wizerunki walorów – ich dokładniejszy opis i informacje znajdą Czytelnicy w linkowanych źródłach. Niestety, niektóre walory wspomniane w poniższym wpisie nie zostały zaprezentowane w formie graficznej, z powodu ich braku w wersji cyfrowej i/lub praw autorskich niepozwalających na rozpowszechnianie – tutaj musicie Państwo dotrzeć samodzielnie do źródeł.

Banknot (zobacz projekt) i moneta kolekcjonerska NBP wyemitowana z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika oraz zestaw filatelistyczny Poczty Polskiej wydany z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika zostaną opisane w osobnych wpisach, po ich oficjalnych publikacjach. Także nasi południowi sąsiedzi, Słowacy przygotowali walor kolekcjonerski upamiętniający rocznicę – opis znajduje się w dalszej części tekstu.

Wpis będzie aktualizowany na bieżąco, gdy pojawią się nowe interesujące walory i informacje.


Wizerunki wybranych walorów


NOTGELD

Rok wydania: 1921; Wymiary: 87.4 × 56.3 mm; Druk: barwny, Flemming-Wiskott AG Glogau; Podłoże: papier. Autor: Paul Tusche; Nakład: ?

Stadt Allenstein. Notgeld (pieniądz zastępczy) o nominale 10 fenigów wyemitowany 1 lipca 1921 r. przez miasto Allenstein, dzisiejszy Olsztyn. Druk wykonany przez drukarnię Flemming-Wiskott AG Glogau, z datą 1 kwietnia 1921. Na przedniej stronie fragment pomnika Kopernika projektu Johannesa Götza, odsłoniętym w Olsztynie w listopadzie 1916 r. dla upamiętnienia 400. rocznicy jego osiedlenia w mieście, jako administratora dóbr Kapituły Warmińskiej. Na tylnej stronie widok zabudowy nad wodą

CEGIEŁKA

Rok wydania: 1923; Wymiary: 157 x 73 mm; Druk: jednostronny, barwny, nieznana drukarnia; Podłoże: papier kredowany. Autor: nieznany

Miasto Toruń. Cegiełka okolicznościowa o wartości 1 000 marek polskich wydana w Toruniu przez Komitet Obchodów 450. rocznicy urodzin Wielkiego Rodaka. Przednia strona przedstawia marmurowe popersie Kopernika z 1766 r., uważane za najstarsze na świecie. Popiersie autorstwa Wojciecha Rojowskiego zostało ufundowane przez starostę nowogródzkiego Józefa Aleksandera Jabłonowskiego. Obecnie znajduje się bazylice katedralnej św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu

BANKNOTY

Bilet zdawkowy Ministerstwa Skarbu o nominale 20 groszy, emisja 28 kwietnia 1924 r.
Seria „Pomniki Warszawy”; Autor projektu nieznany. Druk: Państwowe Zakłady Graficzne (obecna PWPW S. A.), Warszawa

Bilet zdawkowy – papierowy banknot pełniący funkcję monety o drobnym nominale. Na przedniej stronie pomnik Kopernika w Warszawie. Na tylnej klauzula informacyjno-prawna

Banknot Narodowego Banku Polskiego o nominale 1 000 złotych, emisja 1975, 1979, 1982
Autor projektu: Andrzej Heidrich. Druk: PWPW Warszawa

Banknot Narodowego Banku Polskiego o nominale 1 000 złotych, emisja 29 października 1965
Autor projektu: Julian PałkaHenryk Tomaszewski. Druk: PWPW Warszawa

PROJEKTY NBP

Banknot o nominale 5 000 złotych
Rok: (15.03) 1946; Wymiary: 183 x 100 mm; Druk: jednostronny, dwubarwny, drukarnia nieznana; Podłoże: papier.

Projekt banknotu, który nie został został wprowadzony do obiegu. Druk bez serii i numeracji. Prawdopodobnie banknoty zostały wydrukowane jednostronnie, osobno przód i tył, w kilku sztukach/arkuszach. Na rynku pojawia się tylko jako dwustronna kopia drukowana przez prywatne firmy.

Tylna strona. W środku pola zajmującego 2/3 banknotu w prostokątnej ramce ze ściętymi narożami na tle roślinności i zabudowy warszawski pomnik Kopernika dłuta Bertela Thorwaldsena z 1830 r. przedstawiony z boku. Po bokach ramki z pomnikiem ozdobne rozety z nominałem „5000”. W narożach emblematy nauk geograficznych, matematyczno-przyrodniczych, humanistycznych i technicznych. Pośrodku, na górze, nominał słowny. Na dole nota prawna rozdzielona znakiem NBP

Projekty opracowane w latach 1959-1975

Zbigniew Kaja

Pozostałe projekty nominału 100, 100, 100 i 500 złotych są dostępne w pozycji drukowanej „Wybrane projekty graficzne banknotów Narodowego Banku Polskiego” wydanej przez NBP

Stefan Małecki

Stanisław Töpfer

Pozostałe projekty nominału 500 i 1 000 złotych są dostępne w pozycji drukowanej „Wybrane projekty graficzne banknotów Narodowego Banku Polskiego” wydanej przez NBP

Julian Pałka i Henryk Tomaszewski

Pozostałe projekty nominału 1 000 złotych są dostępne w pozycji drukowanej „Wybrane projekty graficzne banknotów Narodowego Banku Polskiego” wydanej przez NBP

Andrzej Heidrich
Źródło i fot.: Andrzej Heindrich. Pieniądze to nie wszystko…, Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu

Projekt nominału 500 złotych, seria Wielcy Polacy, 1971, akwarela, 170 x 78 mm. Na przedniej stronie portret Kopernika. Na tylnej stronie panorama Torunia

Projekt nominału 1 000 złotych, seria Wielcy Polacy, 1973, akwarela, 170 x 77 mm. Na przedniej stronie portret Kopernika i astrolabium. Na tylnej stronie mapa nieba według średniowiecznego sztychu

BONY MIEJSKIE / DRUKI KOLEKCJONERSKIE

Frombork. Bony wyemitowane przez Urząd Miasta i Gminy Frombork i wydrukowane przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych S.A. Oba bony wydane z okazji 700–lecia nadania Fromborkowi praw miejskich

Nominał 20 koperników, nakład 2 000 sztuk, emisja 1 stycznia 2010 r. Bon o wartości 20 złotych mógł być używany od 1 stycznia do 28 lutego 2010 r. do regulowania należności za towary lub usługi w placówkach handlowych, gastronomicznych i usługowych na terenie Fromborka, które przystąpiły do akcji promocyjnej, Na przedniej (?) stronie „tradycyjny” portret Kopernika

Nominał 15 koperników, nakład 2 500 sztuk, emisja 1 maja 2010 r. Bon o wartości 15 złotych mógł być używany od 1 do 31 maja 2010 r. do regulowania należności za towary lub usługi w placówkach handlowych, gastronomicznych i usługowych na terenie Fromborka, które przystąpiły do akcji promocyjnej, Na przedniej (?) stronie portret Kopernika według rekonstrukcji Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji


Bougainville, autonomiczna prowincja Papui-Nowej Gwinei. Druk o nominale 2 kina, 2013 i/lub 2015, podłoże papierowe i/lub polimerowe – dostępne opisy podają różne informacje. Mimo noty o legalnym środku płatniczym na Bougainville, jest to prawdopodobnie prywatna inicjatywa. Na przedniej stronie portret Kopernika, ilustracja z L’Atmosphere: Météorologie Populaire (1888) oraz grafiki astronomiczne w tle. Na tylnej stronie symbol z flagi Bougainville, mapa prowincji, róża wiatrów


Stany Zjednoczone Ameryki. Druk kolekcjonerski autorstwa Richarda J. Reeda z 2016 r. podłoże polimerowe, nominał 1 000 000 euro. Na przedniej stronie widok Canal Grande w Wenecji. Na tylnej stronie fantazyjne przedstawienie Układu Słonecznego i portret Kopernika. Istnieje kilka wersji różniących się szczegółami.


Kolumbia. Polimerowy walor kolekcjonerski o nominale 10 dragones (smoków) serii Astronomowie. Seria składa się trzech walorów. Obok Kopernika przedstawiono także Edmunda Halleya (5 dragones) i Johannesa Keplera (20 dragones). Nakład: 100 zestawów. Wydany w 2019 r. przez El Club de la Moneda Medellin. Na przedniej stronie portret Mikołaja Kopernika, fragment pracy naukowej Kopernika, przyrząd astronomiczny – sfera armilarna. Na tylnej stronie Układ Słoneczny.


Republika Słowacka. Projekt autorstwa Mateja Gábriša. Druk kolekcjonerski z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.

Podłoże: papierowe ze znakiem wodnym na całej powierzchni, w postaci geometrycznych wzorów oraz mikrowłóknami; Wymiar: 157 x 86 mm; Seria MK (Mikołaj Kopernik) w nakładzie 400 sztuk; seria PL (Polska, przeznaczona na polski rynek) w nakładzie 200 sztuk; seria MG (Matej Gábriš) w nakładzie 300 sztuk, z tego 200 numerowych sztuk znajdzie się roczniku. Dostępne również arkusze z trzema walorami w nakładzie 50 sztuk. Data wydania: (13) styczeń 2023 r. W opisie pamiątki autor przypisuje Kopernikowi niemieckie pochodzenie.

Na przedniej stronie portret z imieniem i nazwiskiem oraz latami życia Mikołaja Kopernika. W tle rycina miasta (Toruń) związanego z Kopernikiem, tekstu naukowego z ryciną kopernikowskiej wizja Wszechświata w De revolutionibus orbium coelestium oraz elementów astronomicznych. Po lewej stronie napis „nieobiegowy / banknot / kolekcjonerski”. Nominał 550 nawiązujący do rocznicy; Seria i numer

Na tylnej stronie dom Kopernika w Toruniu, stylizowana rycina Układu Słonecznego na rozetowym tle, przyrząd astronomiczny trikwetrum; Nominał 550 nawiązujący do rocznicy, napis okolicznościowy. Na dole nota „NON-NEGOTIABLE 550 / ART ONLY GABRISNOTE” i rok emisji „2023”

MONETY POLSKIE

Polskie monety próbne były bite w zarówno w metach szlachetnych i nieszlachetnych, o zróżnicowanych parametrach technicznych. Powstawały również ich kopie na rynek kolekcjonerski. Ze względu na obszerność materiału dotyczącą tego zagadnienia, zainteresowanych czytelników odsyłam do źródeł

Próbna moneta o nominale 100 złotych
1925; Projektant: Stanisław Szukalski; Mennica: Mennica Państwowa
Dodatkowe informacje: 100 złotych 1925 Mikołaj Kopernik – Wikipedia, monety próbne

Monety występują także w wariancie bitym w złocie, srebrze, brązie i miedzi. Powstały też kopie na rynek kolekcjonerski

Moneta obiegowa o nominale 10 złotych
1959, 1965 + próba 1959; Projektant: Józef Gosławski; Mennica: Mennica Państwowa; miedzionikiel MN19, 12,9 g, 31 mm, rant ząbkowany
Dodatkowe informacje: 10 złotych wzór 1959 Mikołaj Kopernik – Wikipedia, monety próbne

Moneta z 1959 roku nie posiada znaku mennicy, który powinien znajdować się pod nogą orła po prawej stronie

Moneta obiegowa o nominale 10 złotych
1967, 1968, 1969 + próba 1967, 1970, 1973; Projektant: Józef Gosławski; Mennica: Mennica Państwowa; miedzionikiel MN19, 9,5 g, 28 mm, rant ząbkowany
Dodatkowe informacje: 10 złotych wzór 1967 Mikołaj Kopernik – Wikipedia, monety próbne

Moneta kolekcjonerska o nominale 100 złotych Mikołaj Kopernik
1973, 1974 + próba 1973; Projektant: Anna Jarnuszkiewicz. Mennica: Mennica Państwowa; Stempel lustrzany (proof), Ag: 625, 16,5 g, 32 mm, rant gładki; monety próbne w niklu (Ni)
Dodatkowe informacje: moneta kolekcjonerska, moneta próbna, ogólne informacje

Moneta kolekcjonerska o nominale 2 000 złotych, Mikołaj Kopernik
1979; Projektant: Stanisława Wątróbska-Frindt; Mennica: Mennica Państwowa; Stempel lustrzany (proof), Au 900, 8 g, 21 mm, rant gładki; moneta próbna w niklu (Ni)
Dodatkowe informacje: moneta kolekcjonerska, moneta próbna, ogólne informacje

Moneta kolekcjonerska o nominale 5 000 złotych, Toruń – Mikołaj Kopernik
1989; Projektant: Stanisława Wątróbska-Frindt / Ewa Tyc-Karpińska; Mennica: Mennica Państwowa; Stempel lustrzany (proof), Ag 750, 16,5 g, 32 mm; moneta próbna w niklu (Ni)
Dodatkowe informacje: moneta kolekcjonerska, moneta próbna, ogólne informacje

Awers: Na górze wzdłuż krawędzi nazwa państwa: POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA; Na dole skrót waluty i nominał: ZŁ 5000 ZŁ; W centrum 0rzeł ustalony dla godła PRL; Po bokach rok emisji: 19 85; Pod orłem, po prawej stronie, znak mennicy m/w

Rewers: Na górze napis: TORUŃ; W tle panoram miasta; Portret Mikołaja Kopernika; Na pierwszym planie układ słoneczny; Na dole, po lewej stronie, znak autora. Na monecie próbnej po prawej stronie napis: PRÓBA

Rant: gładki

Moneta kolekcjonerska o nominale 20 złotych, Mikołaj Kopernik – ECU
1995; Projektant: Ewa Tyc-Karpińska / Robert Kotowicz; Mennica: Mennica Państwowa; Stempel lustrzany (proof), Ag 925, 31,10 g – 1 0z – jedna uncja trojańska, 38,61 mm

Awers: Na grze wzdłuż krawędzi nazwa państwa: ● ● ● ● ● RZECZPOSPOLITA POLSKA ● ● ● ● ●; Na dole skrót waluty i nominał: ZŁ 20 ZŁ; W centrum 0rzeł ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej; Po bokach rok emisji: 19 95; Pod orłem, po prawej stronie, znak mennicy m/w

Rewers: Portret Mikołaja Kopernika, który w jednym ręku trzyma krążek z napisem ECU, w drugiej ręce trzyma książkę z napisem MONETE / CUDENTE / RATIO; Dookoła postaci Mikołaja Kopernika dwanaście gwiazd, symbolizujących Unię Europejską; Przy dolnej krawędzi napis: MIKOŁAJ KOPERNI; Powyżej imienia znak autora: RK

Rant: gładki z inskrypcją „ECU” powtórzoną ośmiokrotnie

Moneta kolekcjonerska o nominale 10 złotych serii Wielcy polscy ekonomiści – Mikołaj Kopernik
2017; Projektant: Sebastian Mikołajczak; Mennica: Mennica Polska; Stempel lustrzany (proof), Ag 925, 14,14 g, 32 mm, rant gładki
Dodatkowe informacje: NBP

Awers: Wzdłuż krawędzi nazwa państwa: RZECZPOSPOLITA POLSKA; W centrum wydzielony okrąg z tłem przedstawiającym fragment oryginalnego tekstu rozprawy Mikołaja Kopernika pt. „Monetae
cudendae ratio” (Rozprawa o biciu monety). Na nim 0rzeł ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej ze znakiem mennicy: m/w. Poniżej orła nominał i skrót waluty: 10 zł. Na prawo od orła trzy zachodzące okręgi z symbolami chemicznymi złota, miedzi i srebra: Au Cu Ag

Rewers: Tło przedstawiające fragment oryginalnego tekstu rozprawy Mikołaja Kopernika pt. „Monetae
cudendae ratio”. Po lewej stronie, wzdłuż krawędzi polski tytuł rozprawy: ROZPRAWA O BICIU MONETY; Po prawej stronie, na lustrzanym polu. portret Mikołaja Kopernika trzymającego i patrzącego na monetę. Na zewnątrz pola, wzdłuż granicy, napis: MIKOŁAJ KOPERNIK. Wewnątrz pola, wzdłuż granicy, lata życia: 1473-1543. Na dole znak autora – Sebastian Mikołajczak

MONETY ZAGRANICZNE

500. Geburtstag von Nikolaus Kopernikus – niemiecka srebrna moneta kolekcjonerska o nominale 5 marek niemieckich (DEM) wyemitowana w 1973 r. z okazji 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. Moneta bita w dwóch jakościach – stemplem lustrzanym (proof) i proof-like. Znana także wersja próbna ze złota. Autor: Reinhart Heinsdorff. Mennica: Mennica Hamburska – J. Metal: Ag 625. Masa: 11,2 g. Średnia: 29 mm. Rant: gładki z inskrypcjami w języku łacińskim: IN MEDIO OMNIUM RESIDET SOL (W CENTRUM WSZYSTKIEGO MIESZKA SŁOŃCE)

Awers: Wzdłuż krawędzi napisy. Nazwa państwa: BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND ● (Republika Federalna Niemiec ●); Nominał i nazwa waluty: 5 DEUTSCHE MARK (5 marek niemieckich); W centrum orzeł federalny; Poniżej rok emisji: 1973; Znak mennicy, po prawej stronie głowy orła: J

Rewers: Wzdłuż krawędzi napisy. Napis okolicznościowy: NIKOLAUS KOPERNIKUS 1473 – 1543 ✶ SPHÄRE DER FIXSTERNE ✶ (MIKOŁAJ KOPERNI 1473 – 1543 ✶ SFERA GWIAZD STAŁYCH ✶); W centrum schemat układu słonecznego ze Słońcem w środku i orbitami sześciu planet oraz księżycem obiegającym Ziemię. Planety z podpisami: SATVRN / JVPITER / MARS / ERDE / VENVS / MERKVR (SATURN JOWISZ MARS ZIEMIA WENUS MERKURY)

NUMIZMATY

Mikołaj Kopernik – Traktat o szacunku monety. Srebrny numizmat wybity przez Mennicę Polską w 2022, wydany z okazji 500. rocznicy wygłoszenia przez Mikołaja Kopernika na Sejmiku Prus Królewskich w Grudziądzu traktatu „De aestimatione monetae” (O szacunku monety)

Z tej samej okazji wydano numizmat z mosiądzu (luzem i w blistrze, w nakładzie 700 sztuk) wykonany na zlecenie Urzędu Miejskiego w Grudziądzu oraz Miejskiego Ośrodka Rekreacji i Wypoczynku

Przednia strona numizmatu w blistrze.
Fot. itgrudziadz.pl
Tylna strona. numizmat luzem.
Fot. itgrudziadz.pl

Mikołaj Kopernik – srebrna moneta w kształcie kuli.
Emitent – Wyspy Salomona; Nominał – 25 dolarów Wysp Salomona (SBD); Metal i próba – Ag 999; Masa – 1 kg; Stempel – zwykły; Średnica – 56,7 mm; Nakład – 199 sztuk; Rok emisji – 2022 r,

Walor ten został umieszczony w numizmatach, ponieważ Wyspy Salomona wydają pozwolenie na używanie ich waluty i symboliki do produkcji czysto komercyjnej, przed podmioty trzecie.

TOKEN KRYPTOWALUTOWY

Talar filatelistyczny „KOPERNIK” kolekcji Polskiego Kryptoznaczka Polska w kosmosie – wymienialny token kryptowalutowy w standardzie ERC-1155, wyemitowany w przededniu obchodzonej w 2023 roku 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.

Talar przeznaczony jest dla ścisłej społeczności filatelistycznej i stanowi wymienialny, jednorazowy token kryptowalutowy pełniący rolę kuponu podarunkowego, który może zostać wymieniony na cyfrową kategorię kryptoznaczka.

DATOWNIKI OKOLICZNOŚCIOWE POCZTY POLSKIEJ

500-lecie Przybycia  Mikołaja Kopernika do Olsztyna – Poczta Samolotowa
stosowany 24 maja 2016
Urząd Pocztowy: Olsztyn 1
Projekt: Janusz Cejmer

Fot i dodatkowe informacje. Poczta Polska

550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika (1473-1543)
stosowany w dniu 19.02.2023
Urząd Pocztowy: Poznań 2
Autor: Karol Konik

550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika
stosowany w dniu 20.02.2023
Urząd Pocztowy: Rzeszów 1
Projekt: Bartłomiej Kierzkowski

Rok Mikołaja Kopernika (1473-1543)
stosowany w dniu 21.05.2023
Urząd Pocztowy: Poznań 2
Projekt: Karol Konik

REGIONALE OKOLICZNOŚCIOWE KARTKI POCZTOWE POCZTY POLSKIEJ

Toruń Miastem Kopernika

data wprowadzenia do obrotu: 12 grudnia 2016
nakład: 300 sztuk
sprzedaż: Urzędy Pocztowe Bydgoszcz 1, Toruń 1, Olsztyn 1,
projekt: Waldemar Kawiński

2023 – Rok Kopernikański

data wprowadzenia do obrotu: 20.01.2023
sprzedaż: UP Poznań 2
nakład: 200 sztuk
projekt: Karol Konik

Poczta Polska

Zbiór linków do dalszych studiów i poszukiwań


Na zakończenie pragnę podziękować Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu, szczególnie Pani Monice Orzech-Myrlak, za udostępnienie informacji i materiałów; Poczcie Polskiej, w szczególności Pracownikom zajmujących się filatelistyką i kryptoznaczkami, za cenne wskazówki, informacje i materiały; Muzeum Okręgowemu w Toruniu za udostępnienie materiałów i opisów walorów znajdujących się w Ich kolekcji


Dozwolone użycie pod warunkiem wskazania wpisu lub linku news.notafilia.pl, z zastrzeżeniem, że prawa autorskie wykorzystanych materiałów graficznych należą do właścicieli i zostały udostępnione grzecznościowo na potrzeby tylko i wyłącznie tego wpisu lub znajdują się w domenie publicznej i zostały użyte na prawie cytatu

Źródło: Mikołaj Kopernik – Wikipedia, Nicolaus Copernicus – Wikipedia, Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu, Poczta Polska S.A, Polski Kryptoznaczek (poczta-polska.pl), Muzeum Okręgowe w Toruniu.